De terugkeer van al-Qaeda in Pakistan

09-01-2018

Al-Qaeda lijkt in Pakistan een comeback te maken met door de strijd geharde militanten die terugkeren uit Syrië en Irak die uitkijken naar de wederopstanding van Al-Qaeda in Pakistan. [1] 

Al-Qaeda wordt hierbij geholpen door een nieuwe terreurgroep, Jamaat ul Ansar al-Shariah Pakistan, is in juni 2017 opgedoken en bestaat uit vechters die ook zijn teruggekeerd uit het Midden-Oosten. Tot nu toe hebben deze militanten van Ansar al-Shariah vijf terroristische aanslagen gepleegd, vier in Karachi en één in de provincie Baluchistan. Een pamflet, achtergelaten op de plaats van de Karachi-aanval van 22 juni, verklaarde de intentie van de groep om al-Qaeda in Pakistan nieuw leven in te blazen. [2]

De nieuwe organisatie, geleid door de weinig bekende jihadi Ahmad Farooq, lijkt een samenvoeging te zijn van meerdere islamistische terreurgroeperingen die proberen samen te komen om zo al-Qaeda opnieuw de ruimte te geven de terroristische activiteiten onder zijn vlag te hervatten.

Al-Qaeda ontwikkelde een hechte band met Pakistaanse islamitische extremisten als gevolg van hun samenwerking in de Afghaanse oorlog. De terreurgroep had echter ernstige tegenslagen, als gevolg van een door de CIA geleide drone-campagne die al-Qaeda's belangrijke strategen als Ilyas Kashmiri, Adam Gahdam, Attiya Abdul Rehman en anderen in Pakistaanse tribale gebieden doodde. 

Maar het lot van het uitstervende Al-Qaida kon veranderen door de oorlogen in Syrië en Irak. De aan al-Qaeda-verbonden TTP heeft zich kunnen hergroeperen en islamitische terroristische groeperingen uit Punjab, zoals Lashkar-e-Jhangvi (LeJ), keren terug in de gelederen. [3] ISIS's terugkeerders uit Irak en Syrië gaan nu ook naar Al-Qaeda in Pakistan, zoals blijkt uit de oprichting van Ansar al-Shariah Pakistan.

Ondanks herhaalde militaire operaties, aanvallen van drones en strenge wetshandhavingsmaatregelen tegen al-Qaeda en de daaraan gelinkte groeperingen in Pakistan, slaagde de top van Al-Qaeda erin enkele belangrijke leiders te redden. Volgens niet-geverifieerde berichten was Saif al-Adl, de nummer twee van al-Qaeda, enige tijd in Iran, maar zijn huidige locatie is onzeker. [4] Zoals ook de verblijfplaats van al-Qaeda Emir Ayman al-Zawahiri onzeker is. Er wordt vanuit gegaan dat hij zich ergens in Pakistan ophoudt en zodoende toch zijn communicatie onderhoudt met zijn veldcommandanten.

Zawahiri heeft tijdens de ISIS-zondvloed al-Qaeda weten te handhaven en heeft het grootste deel van zijn grondgebied, strijders en materieel beveiligd tegen het in handen vallen van ISIS-Khorasan. Zijn schijnbare strategie was afwachten, en hij liet niet veel van zichzelf horen toen ISIS in de periode van 2014-2016 de wereld overspoelde met schokkende propagandavideo's. Zawahiri had misschien een idee dat het ISIS-fenomeen niet lang zou duren; ondertussen bleef hij delibereren en trachtte zijn organisatie draaiende te houden. Wat leiderschap betreft, beschikt Al-Qaeda nog steeds over doorgewinterde jihadisten die in staat zijn om de organisatie te leiden en nieuw leven in te blazen, althans in Pakistan.

Terwijl Zawahiri op de juiste beweging wachtte, gaf hij een interview aan Nawa-e-Afghan Jihadi, een al-Qaeda-tijdschrift waarin hij degenen die Al-Qaeda verlieten om zich bij IS te voegen, wilde omhelzen en hen vertrouwen ingeven in de leiding van de Afghaanse Taliban. Het falen van ISIS-Khorasan om voet aan de grond te krijgen in Afghanistan, na een gezamenlijke campagne van Amerikaanse en Afghaanse troepen om hen de ruimte te ontzeggen, evenals hun hevige confrontaties met de Taliban, heeft Al Qaeda ruimte gegeven om zich te verplaatsen in de Pakistaanse jihadist. 

Misschien probeert Al-Qaeda het oude item in een nieuwe verpakking te brengen. Dit is misschien een reden achter de oprichting van Al-Qaida op het Indiase subcontinent (AQIS), die werd opgericht in een tijd dat ISIS op zijn hoogtepunt was en dus niet opsteeg of significante terroristische acties uitvoerde. Jamaat ul Ansar al-Shariah Pakistan is de volgende poging van Al-Qaeda om zichzelf nieuw leven in te blazen in Pakistan. Ansar al-Shariah lijkt actiever en heeft goed getrainde en ervaren manschappen. Twee jaar geleden leken de vooruitzichten van Al-Qaeda in Pakistan zwak, maar de organisatie doet er alles aan om een ​​comeback te maken.

Al-Qaida is ontstaan in Pakistan in de nasleep van de Afghaanse oorlog (1979-1989) en heeft zich weten aan te passen aan het jihadistische landschap van Pakistan vanwege de nauwe banden met Pakistaanse en buitenlandse jihadistische groepen die in Pakistan opereren. De opkomst van ISIS nam een ​​deel van het licht weg van Al-Qaeda, maar nu ISIS op retour lijkt is, werkt al-Qaeda eraan om zichzelf te laten herrijzen in Pakistan. Iets waar de wereld zeker rekening mee moet houden.

[1] Besprekingen met hooggeplaatste politiefunctionaris van de politie van Karachi, die om anonimiteit heeft verzocht.

[2] Pamflet gedropt door de terroristen ter plaatse in SITE gebiedsaanval op 22 juni, in Karachi

[3] Azaz Syed, "Terreuroutfits sluiten alliantie met Pakistan", Geo News , 15 november 2016, https://www.geo.tv/latest/120617-Terror-outfits-make-alliance-against-Pakistan

[4] Mark Hossenball, "Documenten laten gespannen al-Qaeda-Iran-relatie zien",Reuters , 3 mei 2012, https://www.reuters.com/article/us-usa-binladen-documents-iran-idUSBRE8421EG20120503

Bron & vertaling met toestemming: Middle East Institute door Farhan Zahid